O‘ZBEK–TURK PARALLEL KORPUSINI TUZISHDA IKKI TILNING TIPOLOGIK XUSUSIYATLARI
Kalit so‘zlar:
O‘zbek tili, turk tili, parallel korpus, tipologik xususiyatlar, fonetika, morfologiya, sintaksis, leksika, mashina tarjimasi, agglutinativ til.Abstrak
Maqolada o‘zbek va turk tillarining fonetik, morfologik, sintaktik va leksik darajadagi tipologik xususiyatlari qiyosiy tahlil qilinadi hamda bu farq va o‘xshashliklar o‘zbek-turk parallel korpusini yaratishda qanchalik ahamiyatliligi haqida so‘z boradi. Har ikki til umumiy turkiy ildizga ega bo‘lsa-da, fonetik tizimdagi, morfologik tizimdagi, sintaktik tizimdagi hamda leksik tizimdagi tafovutlar korpus tuzishda alohida mulohaza talab etadi. Tadqiqot natijalari mashina tarjimasi, ikki tilli elektron lug‘atlar va lingvostatistik tahlillar uchun amaliy ahamiyatga ega.
Havolalar
1. Johanson, L. The Turkic Languages. Routledge, 1998.
2. Ergin, M. Türk Dil Bilgisi. İstanbul: Bayrak Yayınları, 2009.
3. Bozorov, O. Hozirgi o‘zbek adabiy tili: fonetika, morfologiya, sintaksis. Toshkent: Fan nashriyoti, 2015.
4. Uğurlu, M. Türk Dilinde Fiil Yapısı ve İşlevleri. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 2016.
5. Doğan, N. Türk Dilinde Cümle Tipolojisi. İstanbul: Dilbilim Araştırmaları Yayınları, 2017.
6. Rajabov, A. O‘zbek tili tipologiyasi va umumiy tilshunoslik asoslari. Toshkent: TDPU nashriyoti, 2020.
7. Gökdayı, H. “Türk Dilinde Söz Dizimi Tipolojisi Üzerine Notlar”. Türk Dili Araştırmaları Dergisi, 27(1), 55–78, 2015.
