TADQIQOT VA TADQIQOT KOMPETENSIYASINI TUSHUNISH: AHAMIYATIVA FOYDALARI
Kalit so‘zlar:
tadqiqot, tadqiqot kompetensiyasi, magistratura ta’limiAbstrak
Ushbu maqola tadqiqot va tadqiqot kompetensiyasi tushunchalarini ko‘rib chiqadi, ularning ta’riflari, asosiy xususiyatlari va kasbiy ahamiyatini aniqlashtiradi. Zamonaviy ilmiy adabiyotlar tahliliga asoslanib, maqolada tadqiqot ishonchli bilimlarni yaratish va muammolarni hal etishga qaratilgan tizimli, izchil va maqsadga yo‘naltirilgan jarayon sifatida talqin etiladi. Shuningdek, tadqiqot kompetensiyasi samarali tadqiqot faoliyati uchun zarur bo‘lgan bilimlar, kognitiv qobiliyatlar, amaliy ko‘nikmalar, motivatsiya va shaxsiy sifatlarni o‘zida mujassam etgan ko‘p o‘lchovli tuzilma sifatida yoritiladi. Tadqiqotlar orasida tadqiqot kompetensiyasining integrativ tabiati borasida kuchli umumiylik mavjudligi aniqlangan bo‘lsa-da, uning tarkibiy tuzilmasi va komponentlari tasnifida ayrim farqlar kuzatiladi. Bundan tashqari, maqolada tadqiqot kompetensiyasini rivojlantirishning ta’limiy va kasbiy afzalliklari, jumladan, tanqidiy fikrlash, muloqot ko‘nikmalari, motivatsiya, akademik muvaffaqiyat va kasbiy tayyorgarlikni oshirishdagi roli yoritiladi. Ayniqsa, magistratura va doktorantura bosqichida uning dalillarga asoslangan amaliyot va innovatsiyalar uchun asos bo‘lishi alohida ta’kidlanadi. Natijalar tadqiqot kompetensiyasini shakllantirish sifatli ta’lim, kasbiy mukammallik va barqaror bilimga asoslangan rivojlanish uchun muhim ekanligini tasdiqlaydi.Havolalar
1. Alipina K.B., Kitapbayeva A.A. Formation of research competencies of students // Iasaýı
Ýnıversıtetіnіń Habarshysy. – 2024. – № 130. – DOI: 10.47526/2023-4/2664-0686.28.
2. Angeloska-Galevska N. Developing research and academic competencies of students
through three cycles of studies // The Eurasia Proceedings of Educational and Social Sciences. – 2023.
– Vol. 33. – P. 63–69. – DOI: 10.55549/epess.1413312.
3. Anchal A. Research methodology in education. – 2022. – DOI: 10.36676/978-93-94411-
28-9.
4. Bhattacherjee A. The research process // Social science research: Principles, methods, and
practices. – USQ Pressbooks, 2019. – URL:
https://usq.pressbooks.pub/socialscienceresearch/chapter/chapter-3-the-research-process/
5. Біда О.А., Сироєжко О.В., Шовш К.С. Rol doslidnytskoi kompetentnosti pry pidhotovtsi
maibutnikh fakhivtsiv // Naukovi Zapysky. Seriia: Pedahohichni Nauky. – 2022. – № 206. – P. 12–17.
– DOI: 10.36550/2415-7988-2022-1-206-12-17.
6. Cain T. The many forms of research // Becoming a research-informed school. – Routledge,
2018. – P. 71–80. – DOI: 10.4324/9781315143033-5.
7. Deb D., Dey R., Balas V.E. Introduction: What is research? // Engineering research
methodology: A practical insight for researchers. – 2018. – P. 1–10. – DOI: 10.1007/978-981-13-
2947-0_1.
8. Duche-Pérez A.B., Plata A.R.M.R., Grundy-López R.E., Flores V.A.R. Research
competencies and skills in universities: A systematic literature review // Revista de Gestão Social e
Ambiental. – 2024. – DOI: 10.24857/rgsa.v18n5-176.
9. Ghanad A. An overview of quantitative research methods // International Journal of
Multidisciplinary Research and Analysis. – 2023. – Vol. 6, № 8. – P. 3794–3803. – DOI:
10.47191/ijmra/v6-i8-52.
10. Jose N., Salim S. Research competence of PG students in Assumption College
Autonomous, Changanacherry, Kerala // International Journal for Multidisciplinary Research. – 2023.
– Vol. 5, № 5. – P. 1–10. – DOI: 10.36948/ijfmr.2023.v05i05.5652.
11. Matjašič M., Vogrinc J. Research competence of pre-service teachers: A systematic
literature review // European Journal of Educational Research. – 2024. – Vol. 13, № 2. – P. 877–892. –
DOI: 10.12973/eu-jer.13.2.877.
12. Mugo F.W. Sampling in research. – University of Nairobi Digital Repository, 2002. –
URL: https://erepository.uonbi.ac.ke/bitstream/handle/11295/54895/mugo02sampling.pdf
13. Petrella J.K., Jung A.P. Undergraduate research: Importance, benefits, and challenges //
International Journal of Exercise Science. – 2008. – Vol. 1, № 3. – P. 91–95.
14. President of the Republic of Uzbekistan. Uzbekistan–2030 strategy. – 2023. – URL:
15. Prosekov A.Y., Morozova I.S., Filatova E.V. A case study of developing research
competency in university students // European Journal of Contemporary Education. – 2020. – Vol. 9,
№ 3. – P. 592–602. – DOI: 10.13187/ejced.2020.3.592.
16. Shcherban I., Savchenko V. Sutnist poniattia “doslidnytska kompetentnist” u vitchyznianii
ta zarubizhnii literaturi // Psychological and Pedagogical Problems of the Modern School. – 2021. – №
2 (6). – P. 240–247. – DOI: 10.31499/2706-6258.2(6).2021.250436.
17. Strokova T.A. Building research competence of PhD students: An analysis of experience of
a PhD school // The Education and Science Journal. – 2018. – Vol. 20, № 10. – P. 9–30. – DOI:
10.17853/1994-5639-2018-10-9-30.
18. Weston K.M., Mullan J.R., Rich W.C., Crowther S., Bushnell J.A., McLennan P.L.
Graduating work-ready professionals: Research competency as a critical curriculum component //
Curriculum and Teaching. – 2017. – Vol. 32, № 1. – P. 25–44. – DOI: 10.7459/CT/32.1.03.