MAKTAB O‘QUVCHILARIDA BULLING HOLATINING NAMOYON BO‘LISHIVA UNING O‘QUV JARAYONIGA BO‘LGAN TA’SIRI
Kalit so‘zlar:
Bulling, maktab o‘quvchilari, psixologik bosimAbstrak
Maktab o‘quvchilarida bulling holatining namoyon bo‘lishi zamonaviy ta’lim
tizimining muhim muammolaridan biridir. Bulling - bu doimiy yoki tizimli tarzda sodir bo‘ladigan
jismoniy, og‘zaki, ijtimoiy hamda psixologik bosim, tahqirlash, raqibga zarar yetkazish, zo‘rlik,
jamoadan ajratish, ostrakizm yoki tahdid vaziyatlari sifatida ifodalanadi. Maktab yoshidagi bolalar
ongida bu jarayon doim ham o‘z-o‘zidan anglab yetilmaydi, lekin bullingning salbiy oqibatlari
ularning ijtimoiy va ruhiy hayotida chuqur iz qoldiradi. Bunday holatlar maktab muhitida,
o‘quvchilarning kundalik hayoti va o‘quv jarayonidagi ishtirokiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi.
O‘smirlar va kichik maktab yoshidagi bolalarda bulling holatlarining mavjudligi o‘ziga xos
psixologik inqirozlarni, o‘z-o‘zini qadrlashning pasayishini, ishonchsizlik, depressiya va xulqatvor buzilishlarini keltirib chiqaradi.
Havolalar
1. G‘ulomov S.S. Maktab o‘quvchilarida bulling va uning psixologik xususiyatlari. –
Toshkent: O‘qituvchi, 2021.
2. Mirzayeva M.S. Ijtimoiy-psixologik sohada bulling va unga qarshi kurash tadbirlari. –
“Pedagogik izlanishlar”, 2023.
3. Xolmuminova S.O. Psixologiya asoslari va maktab bolalarining ruhiy muammolari. –
Toshkent: Fan va texnologiya, 2020.
4. O‘zbekiston Respublikasi “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. – T.: 2020.
5. Sulaymonova O.J. Zamonaviy maktab: psixologik muhit va o‘quvchilarning sog‘lom rivoji.
– Toshkent: Mediapress, 2022.
6. Allamurotova D. B. Maktab muhitida bulling va uning oldini olish. – “Ilm-fan – hayotimiz
taraqqiyoti uchun”, 2022.
7. Nabiyeva N.T. O‘quvchilarda kiberbulling va unga qarshi kurashish asoslari. – Toshkent:
Yosh avlod, 2023.
8. Qurbonova, F. (2022). XALQ OG’ZAKI IJODIYOTI KELAJAK AVLOD TAFAKKURI
SHAKLLANTIRISHNING OMILI SIFATIDA. Евразийский журнал социальных наук,
философии и культуры, 2(9), 34-38.
9. Qurbonova, F., & Oribjonova, M. (2024). INKLYUZIV TALIM SHAROITIDA
FANLARNI O ‘QITISH JARAYONIGA TADBIQ ETILGAN ZAMONAVIY PEDAGOGIK
YONDASHUVLAR. Universal xalqaro ilmiy jurnal, 1(4), 236-237