OQ LAYLAK POPULATSIYASINING (CICONIA CICONIA (LINNAEUS, 1758) FARG‘ONA VODIYSI HUDUDI VA RESPUBLIKANING BOSHQA HUDUDLARI BO‘YICHA TAHLILI VA TURLAR SONI KAMAYISHIGA TA’SIR ETUVCHI OMILLAR.
Kalit so‘zlar:
white stork, Ciconia ciconia, populationAbstrak
Ushbu maqolada Farg'ona vodiysi va O'zbekistonning boshqa mintaqalarida oq laylakning (Ciconia ciconia) tarqalishi, ekologik holati va populyatsiya dinamikasi tahlil qilinadi. Oq laylaklarning tabiiy yashash muhiti, oziq-ovqat manbalari va migratsiya yo'llari o'rganildi. Tadqiqotda turlarning kamayishiga olib keladigan antropogen va tabiiy omillar, masalan, yashash muhitining qisqarishi, elektr uzatish tarmoqlari, pestitsidlarga ta'sir qilish, suv resurslarining kamayishi, oziq-ovqat ta'minotining kamayishi va iqlim o'zgarishi tahlil qilindi. Maqolada oq laylak populyatsiyasini saqlash va tiklash bo'yicha ilmiy asoslangan takliflar ishlab chiqilgan. Natijalar shuni ko'rsatadiki, oq laylak O'zbekistonning biologik xilma-xilligida muhim o'rin tutadigan bioindikator qush bo'lib, uning soni ekologik barqarorlik bilan chambarchas bog'liq.
Havolalar
1. Современное состояние редких и находящихся под угрозой исчезновения видов
позвоночных животных ферганской области узбекистана Быкова Е.А., Абдураупов Т.В.,
Грицына М.А., Есипов А.В., Дехконов Ш.И. (Институт зоологии АН Республики Узбекистан)
2. Kreuzberg-Mukhina, E. A. (2006). Birds of Uzbekistan (Annotated checklist). Tashkent:
Uzbekistan Academy of Sciences.
3. Mitropolsky, O. V., Lanovenko, E. N., & Filatova, T. D. (2012). The Birds of Uzbekistan:
Distribution, status and conservation. Tashkent: Chinor ENK.
4. Akimov, I. A. (Ed.). (2010). Red Data Book of the Republic of Uzbekistan. Volume II: Animals.
Tashkent: Chinor ENK.
5. Shernazarov, E., & Karimov, F. (2018). O‘zbekiston hududida migratsion qushlarning
ekologik holati. O‘zbekiston biologiya jurnali, 4(2), 35–41.
6. Karimov, F. I. (2016). Qushlar faunasining ekologik monitoringi (Farg‘ona vodiysi misolida).
Namangan davlat universiteti ilmiy axborotnomasi, 3, 56–60.
7. Sagitov, A. S. (2015). Ornitologiya asoslari va qushlarni muhofaza qilish. Toshkent:
O‘qituvchi.
8. O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qo‘mitasi.
(2020). O‘zbekiston biologik xilma-xilligi bo‘yicha milliy hisobot. Toshkent.
9. UNDP Uzbekistan. (2019). Biodiversity conservation and protected areas management in
Uzbekistan. Tashkent: UNDP Report.
10.BirdLife International. (2023). Important Bird Areas (IBAs) in Uzbekistan. Cambridge:
BirdLife International.
11.Sultonov, A., & Abdurahmonov, B. (2017). Farg‘ona vodiysida qushlarning antropogen
omillar ta’sirida o‘zgarishi. Geografiya va ekologiya muammolari, 2, 88–94.
