O'ZBEK TILINI O'RGANLARGA “JEK” MAQOLLARINI O'RGATISH: KO'P QIRRALIQIYINCHILIKLAR VA SAMARALI O'QITISH STRATEGIYALARI
Kalit so‘zlar:
antroponimlar, Inglizcha Jek maqollari, majoziy ma'nodaAbstrak
Ushbu tadqiqot oʻzbek oʻquvchilariga “Jek” maqollarini oʻrgatishni oʻrganadi: koʻp qirrali qiyinchiliklar va samarali oʻqitish strategiyalari. Oksford maqollar lugʻati va tanlangan darsliklarning mazmun tahlili koʻp maʼnolilik, majoziy maʼno, pragmatik talqin, stilistik xususiyatlar va tillararo aralashuvdagi qiyinchiliklarni aniqladi. Bularni hal qilish uchun tadqiqot turli xil oʻquvchiga yoʻnaltirilgan strategiyalarni taklif qiladi. Vazifaga asoslangan oʻrganish namunasi amaliy sinf qoʻllanilishini koʻrsatadi, kontekstga asoslangan, oʻquvchiga yoʻnaltirilgan oʻqitishni targʻib qiladi. Tadqiqot Jek maqollariga qaratilgan boʻlib, ularning tez-tez uchraydiganligi va darsliklardagi dolzarbligi sababli, vazifalar oʻquvchilarning mahorati va qiziqishlariga moslashtirilishi mumkin. Keyingi tadqiqotlar ushbu oʻqitish strategiyalarini chuqurroq majoziy va madaniy tushunchani rivojlantirish uchun turli antroponimlarni oʻz ichiga olgan maqollarga qoʻllashi mumkin.
Havolalar
1. Abdusamadov, Z. N. (2022). Ingliz va oʻzbek tillarida antroponimik komponentli frazeologik
birliklarning milliy-madaniy xususiyatlari (Doctoral dissertation, Tashkent State University, Tashkent,
Uzbekistan). OʻzMU.
2. Boykhanov, S. (2026). Understanding English proverbs: Lexical, stylistic, psychological,
and pragmatic difficulties. In Yangi davr ilm-fani: Inson uchun innovatsion g‘oya va yechimlar. II
Respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi materiallari to‘plami (Vol. 2, No. 2, pp. 150–155).
https://doi.org/10.47390/ydif-y2026v2i2/n29
3. Boykhanov, S., & Mamadaliev, A. (2021). Comparative analysis of definitions of a
polysemantic word proverb in the reference books. Mental Enlightenment ScientificMethodological
Journal, 2021(4), 31–51.
4. Boyxanov, Sh. M. (2022). Inglizcha-o‘zbekcha-ruscha paremiologik lug‘at. Toshkent: Ilm
ziyo zakovat.
5. Boyxanov, Sh. M. (2023). Ingliz tili amaliy kursida talabalarning paremiologik
kompetensiyasini rivojlantirish [Pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD)
dissertatsiyasi]. Chirchiq davlat pedagogika universiteti.
6. Brown, J. E. & Wright-Harp, W. Y. (2011). Cultural and generational factors influencing
proverb recognition. Communication Science and Disorders
7. Evans, V. (1998). Enterprise 3: Pre-intermediate coursebook: Companion (2nd ed., 116 p.).
Express Publishing.
8. Kovshova M. L. Lingvokul'turologicheskij analiz idiom, zagadok, poslovic i pogovorok:
Antroponimicheskij kod kul'tury [Linguoculturological analysis of idioms, riddles, proverbs and sayings:
Anthroponymic code of culture]. Mos-cow: LENAND Publ., 2019. 400 p. (In Russ.) [Ковшова М. Л.
Лингвокультурологический анализ идиом, загадок, пословиц и поговорок: Антропонимический
код культуры. М.: ЛЕНАНД, 2019. 400 с]
9. Kunin, A. V. (1996). Course of phraseology of modern English: Textbook for institutes and
faculties of foreign languages (2nd rev. ed.). Moscow: Vysshaya Shkola; Dubna: Phoenix Publishing
Center. [Кунин, А. В. (1996). Курс фразеологии современного английского языка: Учебник для
институтов и факультетов иностранных языков (2nd ed., перераб.). Москва: Высшая школа;
Дубна: Издательский центр «Феникс»]
10.Madiyeva, G. B., & Karaman, A. K. (2020). English anthroponyms: Their features and usage
as a linguistic resource. Филология сериясы, 4(180). https://doi.org/10.26577/EJPh.2020.v180.i4.ph1
11.Mäntylä, K. (2004). Idioms and language users: The effect of the characteristics of idioms
on their recognition and interpretation by native and non-native speakers of English [PhD
dissertation, University of Jyväskylä]. Jyväskylä: University of Jyväskylä.
12.McCarthy, M., & O‘Dell, F. (2002). English idioms in use: 60 units of vocabulary reference
and practice: Self-study and classroom use. Cambridge University Press
13.Merriam-Webster. (n.d.). Anthroponym. In Merriam-Webster.com dictionary. Retrieved
February 16, 2026, from https://www.merriam-webster.com/dictionary/anthroponym
14.Mokienko V. M. Phraseologization as a way to appeal your own name. Imena i frazeologiya
[Names and phraseology]. Skopje [s.n.], 2018, pp. 195–207. (In Russ.)
15.Nasrullayeva, G. S. (2019). Antroposentrik metaforaning lisoniy, kognitiv va lingvomadaniy
aspekti (Doctoral dissertation, Fergana State University, Fergana, Uzbekistan).
16.Nippold, M. A., Hegel, S. L., Uhden, L. D., & Bustamante, S. (1998). Development of
proverb comprehension in adolescents: Implications for instruction. Journal of Children’s
Communication Development, 19(2), 49–55
17.Nunan, D. (2004). Task-based language teaching. Cambridge University Press.
18.Oxford University Press. (n.d.). Anthroponym, n. In Oxford English dictionary. Retrieved
February 16, 2026, from https://doi.org/10.1093/OED/6422960378
19.Ruzieva, LT & Sharipova, NT 2022, ‘Use of precedent anthroponyms (PA) in Russian
lessons’, Tula Scientific Bulletin. History. Linguistics, issue 3 (11), pp. 100–116, https://doi.org/
10.22405/2712-8407-2022-3-100-116 (in Russ.)
20.Speake, J. (Ed.). (2008). The Oxford dictionary of proverbs (5th ed.). Oxford University Press
21.Urmancheeva I. S. Study of Anthroponyms as a Formation Factor of Students’ Cultural
Competence. Chelovek. Kul'tura. Obrazovanie = Hu-man. Culture. Education. 2022; 2:185–199 (In
Russ.). https://doi.org/ 10.34130/2233-1277-2022-2-185[Урманчеева Ирина Серафимовна (2022).
Изучение антропонимов как фактор формирования культуроведческой компетенции
обучающихся. Человек. Культура. Образование, (2 (44)), 185-199. URL:
https://cyberleninka.ru/article/n/izuchenie-antroponimov-kak-faktor-formirovaniyakulturovedcheskoy-kompetentsii-obuchayuschihsya (дата обращения: 14.02.2026)]
22.Urmancheeva I.S. Formation of cultural competence of students in the process of studying
anthroponymic traditions (from the experience of training a verbal teacher).
Vestnik Syktyvkarskogo universiteta. Seriya gumanitarnykh nauk = Bulletin of Syktyvkar University.
Humanities Series. 2022, 4: 20–39. (In Russ.). https://doi.org/10.34130/2306-8450-
2022-4-20.
23.Vasyukovich, L. (2019). Cultural and educational environment of the school textbook. In III
Starptautiskā zinātniski praktiskā konference “Māksla un mūzika kultūras diskursā” (pp. 90–95).
Rīgas Pedagoģijas un izglītības vadības akadēmija.
https://journals.ru.lv/index.php/AMCD/article/view/1348/1407
24.Yuldashev, A. G. (2017). Idiomatik qoʻshma soʻzlarning lingvokognitiv aspekti (ingliz va
oʻzbek tillari misolida) (Doctoral dissertation, Tashkent State University, Tashkent, Uzbekistan).