INKLYUZIV TA’LIM VA IMKONIYATI CHEKLANGAN BOLALAR UCHUN UNING IJTIMOIY-PEDAGOGIK IMKONIYATLARI
Kalit so‘zlar:
inklyuziv ta’lim, maxsus ehtiyojli bolalar, imkoniyati cheklangan bolalarAbstrak
Ushbu maqolada inklyuziv ta’lim tushunchasining nazariy asoslari, uning mohiyati hamda imkoniyati cheklangan bolalar ta’lim-tarbiyasidagi ijtimoiy ahamiyati ilmiy jihatdan tahlil etilgan. Inklyuziv ta’lim zamonaviy ta’lim tizimining muhim yo‘nalishlaridan biri bo‘lib, har bir bolaning, jumladan, jismoniy, aqliy yoki psixologik rivojlanishida muayyan cheklovlari bo‘lgan shaxslarning ham teng huquqli ta’lim olish imkoniyatini ta’minlashga xizmat qiladi. Maqolada inklyuziv ta’limning asosiy tamoyillari, uning jamiyatdagi ijtimoiy integratsiyani kuchaytirishdagi o‘rni, shuningdek, imkoniyati cheklangan bolalarning shaxs sifatida kamol topishi, mustaqil hayotga tayyorlanishi va ijtimoiy faolligini oshirishdagi ahamiyati yoritilgan. Tadqiqot jarayonida milliy va xorijiy ilmiy manbalarga tayanilgan holda inklyuziv ta’limni rivojlantirishning pedagogik, ijtimoiy va psixologik jihatlari ochib berilgan.Havolalar
1. UNESCO. Inclusive Education: The Way of the Future. – Paris: UNESCO, 2009.
2. UNESCO. A Guide for Ensuring Inclusion and Equity in Education. – Paris: UNESCO,
2017.
3. UNICEF. Inclusive Education: A Guide for Policy Makers. – New York: UNICEF, 2019.
4. UNICEF. The State of the World’s Children: Children with Disabilities. – New York:
UNICEF, 2013.
5. World Health Organization. World Report on Disability. – Geneva: WHO, 2011.
6. Booth T., Ainscow M. Index for Inclusion: Developing Learning and Participation in
Schools. – Bristol: CSIE, 2011.
7. Florian L., Black-Hawkins K. Exploring inclusive pedagogy. British Educational Research
Journal. 2011, №37(5), 813–828.
8. Mittler P. Working Towards Inclusive Education: Social Contexts. – London: David Fulton
Publishers, 2012.
9. Avramidis E., Norwich B. Teachers’ attitudes towards integration/inclusion. European
Journal of Special Needs Education. 2002, №17(2), 129–147.
10.O‘zbekiston Respublikasi. “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonun. – Toshkent, 2020.
11.O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Qarori. Nogironligi bo‘lgan shaxslarning
huquqlarini ta’minlash va inklyuziv ta’limni rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida. – Toshkent,
2021.
12.Abdullayeva Sh. Inklyuziv ta’lim asoslari. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2020.
13.Salixova M. Inklyuziv ta’lim sharoitida pedagoglarning kasbiy kompetentligini
rivojlantirish. Pedagogik ta’lim. 2019, №4, 45–49.
14.Karimova D. Inklyuziv ta’limda o‘qituvchining roli va vazifalari. Xalq ta’limi. 2021, №3,
22–26.
15.Qodirova N. Maxsus ehtiyojli bolalar bilan ishlashning pedagogik asoslari. – Toshkent:
O‘qituvchi, 2018.
16.Назарова Л.П. Инклюзивное образование: теория и практика. – Москва: Академия,
2017.
17.Селевко Г.К. Современные образовательные технологии. – Москва: Народное
образование, 2019.
18.Алёхина С.В. Инклюзивное образование в России. – Москва: Просвещение, 2016.
