TALABALAR TANQIDIY TAFAKKURINI RIVOJLANTIRISHDA METAKOGNITIV YONDASHUV
Kalit so‘zlar:
metakognitsiya, tanqidiy tafakkur, oliy ta’lim, o‘z-o‘zini tartibga solish, o‘z-o‘zini baholash, refleksiv tafakkur, kognitiv strategiyalar.Abstrak
Ushbu maqolada oliy ta’lim tizimida talabalarning tanqidiy tafakkurini rivojlantirishda metakognitiv yondashuvning ahamiyati va samaradorligi tahlil qilingan. Zamonaviy ta’lim paradigmasida talabalarning mustaqil fikrlash, muammolarni hal qilish va axborotni tanqidiy baholash ko‘nikmalari alohida ahamiyat kasb etmoqda. Maqolada metakognitsiya tushunchasi, uning tarkibiy qismlari, tanqidiy tafakkur bilan o‘zaro bog‘liqligi hamda ta’lim jarayonida qo‘llanilishi masalalari atroflicha ko‘rib chiqilgan. Metakognitiv strategiyalar talabalarning o‘z fikrlash jarayonlari ustidan nazorat o‘rnatish, o‘z bilimlarini baholash va o‘rganish strategiyalarini maqsadga muvofiq tanlash imkoniyatini beradi. Tadqiqotda metakognitiv yondashuvning pedagogik amaliyotda amalga oshirilishi uchun amaliy tavsiyalar hamda bu yondashuv orqali talabalarning akademik yutuqlarini oshirish yo‘llari taqdim etilgan.
Havolalar
1. Flavell, J. H. (1979). Metacognition and cognitive monitoring: A new area of cognitive-developmental inquiry. American Psychologist, 34(10), 906-911.
2. Schraw, G. , & Dennison, R. S. (1994). Assessing metacognitive awareness. Contemporary Educational Psychology, 19(4), 460-475.
3. Veenman, M. V. , Van Hout-Wolters, B. H. , & Afflerbach, P. (2006). Metacognition and learning: Conceptual and methodological considerations. Metacognition and Learning, 1(1), 3-14.
4. Kuhn, D. , & Dean, D. (2004). Metacognition: A bridge between cognitive psychology and educational practice. Theory into Practice, 43(4), 268-273.
5. Pintrich, P. R. (2002). The role of metacognitive knowledge in learning, teaching, and assessing. Theory into Practice, 41(4), 219-225.