TEXNOGEN CHIQINDILAR ISHTIROKIDA OLINGAN PORTLANDSEMENTNING MUSTAHKAMLIGI VA STRUKTURAVIY XUSUSIYATLARI (Universal xalqaro ilmiy jurnal, 2026)
Ushbu tadqiqotda Surxondaryo viloyati asfalt zavodlari filtr tizimlaridan chiqqantexnogen chiqindilarni SEM II/A-I 32,5N markali portlandsement tarkibiga qo‘shimcha sifatida kiritishorqali olingan sementning xossalari o‘rganildi. Filtr chiqindilari 3,5–10% miqdorda klinkerga nisbatanqo‘shildi. Sinov namunalari GOST 197-(1,2,3)-2020 talablariga muvofiq tayyorlandi va 2, 7 hamda 28sutkada siqilishga mustahkamligi o‘lchandi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, 5–7,5% qo‘shimcha miqdorioptimal bo‘lib, 28 sutkada sement mustahkamligi oshgan. Chiqindilar yuqori dispersligi tufayli C–S–Hgel zichroq hosil bo‘lib, betonning g‘ovakligi kamaydi. Ushbu yondashuv klinker sarfini qisqartirish,energiya tejamkorligini oshirish va ekologik yuklamani kamaytirishga imkon beradi. Olingan sementmonolit va yig‘ma temir-beton konstruksiyalar, yo‘l qoplamalari va suv inshootlari uchun tavsiyaetiladi.
Keywords: filtr chiqindilari; portlandsement; mustahkamlik