MAKTAB O‘QUVCHILARINING AQLIY FAOLIYATIDA KOGNITIV FIKRLASHNI AHAMIYATI (Universal xalqaro ilmiy jurnal, 2026)
Mazkur maqola yondashuv asosida tashkil etilgan o‘qitish jarayoni ongli va asosli fikrlashni talabetadi. Murakkab hamda mazmunan boy kognitiv yuklama natijasida tafakkur faoliyati samaradorligisezilarli darajada oshadi. Ta’lim sohasidagi kognitiv izlanishlar, avvalo, o‘quvchi shaxsining intellektualxususiyatlarini aniqlash va rivojlantirishga qaratiladi. Jumladan: turli muammolarni ilgari surish vaularni hal eta olish; o‘zgaruvchan vaziyatlarga moslashuvchan va tezkor munosabat bildirish; taxminlarilgari surish hamda ularni sinovdan o‘tkazish; atrof-muhitni ongli ravishda o‘zlashtirish;o‘rganilayotgan fan tizimini aniq tasavvur qilish; intellektual malaka va ko‘nikmalarni shakllantirish;o‘zgarib borayotgan sharoitlarda to‘g‘ri yo‘l tutish va boshqalar. Shu tavsiflardan kelib chiqib aytishmumkinki, kognitiv ta’lim texnologiyalari tashqi axborotni manbasidan qat’i nazar qabul qilish va qaytaishlash jarayonida bilish faoliyatining faol ishtirokini ta’minlaydi. Ular kognitiv psixologiyanazariyalariga asoslangan ilg‘or pedagogik usul va vositalardan samarali foydalanishni nazarda tutadi.Bundan tashqari, bunday texnologiyalar nafaqat o‘qituvchining uzluksiz kasbiy o‘sishini qo‘llabquvvatlaydi, balki o‘quv jarayonining jadallashuviga, o‘quvchilarning ta’limdagi faolligining ortishigahamda o‘qituvchi va o‘quvchi o‘rtasidagi hamkorlikning uyg‘unlashuviga xizmat qiladi.
Keywords: Kognitiv kompetensiyalar; Kompetensiya; Kognitiv faollik