(untitled) (Universal xalqaro ilmiy jurnal, 2026)
Ushbu maqolada wurtzit tuzilishga ega ZnO kristall panjarasida Fe³⁺ ionining substitutsion dopirlanishi natijasida yuzaga keladigan spin holatlari va tirqish energiyasi (band gap) o‘zgarishlari spin-polarizatsiyalangan DFT+U usuli asosida o‘rganildi. Hisoblashlar Fe³⁺ ionining yuqori-spin konfiguratsiyasi (3d⁵, S = 5/2) energetik jihatdan barqaror ekanini ko‘rsatdi. Fe 3d va O 2p orbitallari o‘rtasidagi kuchli gibridlanish almashinuviy ajralish ( 2–3 eV) hosil qiladi va taqiqlangan zonada qo‘shimcha aralashma (impurity) holatlarni shakllantiradi. Natijada samarali tirqish energiyasi torayadi va materialning optik hamda magnit xossalari sezilarli o‘zgaradi. Olingan natijalar Fe dopirlangan ZnO ning spintronika va fotokataliz sohalarida istiqbolli ekanini ko‘rsatadi